เกิดจากรัสเซีย ขยายอิทธิพลเข้าไปในเอเชียกลางแต่มีอัฟกานิสถานคั่นอยู่ และต้องการทางออกทะเลด้านมหาสมุทรอินเดีย

         อังกฤษก็อยากได้อัฟกานิสถานเป็นดินแดนกันชน ระหว่างดินแดนในครอบครองอังกฤษ

         เกริ่น

         บาบูร์ผู้เป็นปฐมกษัตริย์โมกุลนั้น เกิดในยุคศตวรรษที่15 ปีค.ศ.1483 ที่แคว้นเฟอร์กานา(ปัจจุบันอยู่ในเขตประเทศอุซเบกิสถาน)

บรรพบุรษข้างแม่ สืบเชื้อสายมาจากเจงกิสข่าน ข้างพ่อสืบมาจากทาเมอร์เลน ผู้สถาปนาราชวงศ์ติมูริด

         เมื่อบาบูร์เสียที่มั่นที่ซามาร์คานด์นั้น เนื่องจากบิดาคือเจ้าชายอูมา ซาอีด สิ้นพระชนม์

       จึงนำทัพล่าถอยเพื่อไปแสวงหาที่มั่นใหม่  ได้เข้ายึดอัฟกานิสถาน ตั้งเมืองหลวงที่คาบูล

         เมื่อคาบูลมั่นคงแล้ว ก็ขยับขยายอาณาเขต ทรงยกทัพไปตีและยึดครองเมืองเดลี ทรงสถาปนาอาณาจักรโมกุลขึ้น มีจักรพรรดิ์ปกครองสืบต่อมาอีก300ปี 17รัชกาล

 

         ในส่วนดินแดนที่เรียกว่าอัฟกานิสถานนั้น เป็นถิ่นที่อยู่อาศัยของมนุษย์ที่เก่าแก่ที่สุดแห่งหนึ่งของโลก นับอายุย้อนขึ้นไป6,000ปีก่อนคริสตกาล ผู้คนในสถานที่แห่งนี้รู้จักเลี้ยงสัตว์ ปลูกข้าวสาลี ข้าวบาเลย์

         3,000ปีก่อนคริสตกาล ก็สามารถทำเครื่องปั้นดินเผา(หม้อดินลายสีดำ) ทำการติดต่อซื้อขายกับแผ่นดินอียิปต์ อิรักด้านทิศตะวันตกและอินเดียทางทิศตะวันออกเฉียงใต้

         1,500ปีก่อนคริสตกาล ชนพื้นเมือง พุชตุนหรือพัชตุน ซึ่งเป็นเชื้อสายอินโด-อารยัน มีภาษาพูด-เขียนเป็นของตัวเอง คือภาษาพัชตุน+คารี(อยู่ในกลุ่มภาษาอินโด-ยูโรเปี้ยน)คล้ายคลึงภาษาฟาร์ซี ของเปอร์เซียโบราณ

         นอกจากชนเผ่าพัชตุนแล้ว ยังมีเผ่าทาจิค เผ่านูรัสตานี เผ่าบาลูซ และยังมีมองโกล สมัยเจงกิสข่านบุกอัฟกานิสถาน เผ่าซะฮารา เติร์กแมน อุซเบก คีร์กีซ เอมัค

       ด้วยดินแดนอัฟกานิสถานเป็นเส้นทางผ่านของเส้นทางสายไหมถึงสองเส้นทาง

       1.จากจีน -บามิยัน มุ่งหน้าสู่ด้านทิศตะวันตกของเฮรัต-เปอร์เซีย สิ้นสุดที่กรุงโรม ย้อนกลับไปยังคาชการ์ ตุนหวน(ซีอาน-จีน)

       2.เส้นเนกราม-คาบูล ผ่านช่องเขาไคเบอร์ ตักสิลา ลุ่มม.สินธุ ออกทางทะเลอาหรับ

        อัฟกานิสถานในฐานะเป็นแหล่งกำเนิดพระพุทธรูปเพื่อการบูชา เป็นครั้งแรกสุดของโลก

        ทั้งยังเป็นแหล่งส่งอิทธิพลพุทธวัฒนธรรม

        ไปยังจีนและตะวันออกไกล เอเชียตะวันออก ตามเส้นทางสายไหม

            พระเจ้าจันทรคุปต์สถาปนาราชวงศ์โมริยะขึ้นที่ทางใต้ของอัฟกานิสถานได้ราว304ปีก่อนคริสตกาล

ทรง ขับไล่แม่ทัพกรีกของกษัตริย์อเล็กซานเดอร์มหาราชถอยร่นออกไปทางเทือกเขาฮิ นดูร์กูฏ แต่อิทธิพลทางวัฒนธรรมกรีกยังมีอยู่ในแถบแบกเตรีย(Batkh ในปัจจุบัน)

           ส่วนพุทธศิลป์มีศูนย์กลางอยู่ที่คันธาระ

           พระเจ้าจันทรคุปต์คือพระอัยกา(ปู่)ของพระเจ้าอโศกมหาราช มีเมืองหลวงชื่อมคธราช(นกยูง)

           แม่ทัพกรีกของกษัตริย์อเล็กซานเดอร์มหาราช ได้เป็นเจ้าเมืองปกครองดินแดนเปอร์เซีย แบกเตรีย ตักสิลา แคว้นคันธาระ ปัญจาบ(ทางเหนือของอินเดีย)

           คันธาระเป็นแคว้นใหญ่ครอบคลุมกรุงคาบูล เปชาวาร์ จาลาลาบัดในปากีสถาน

           รัชสมัยพระเจ้าอโศกมหาราช ในพุทธศตวรรษที่3นั้น ทรงเป็นแม่งานให้มีการทำสังคายนาพระไตรปิฎก ทั้งยังทรงส่งสมณทูตเป็นพระภิกษุ500รูปเดินทางเป็น9ทิศรอบจักรวรรดิ์มคธราช มี2สายที่เข้ามาในคันธาระและแบกเตรียของกรีก

           หลังรัชกาลพระเจ้าอโศกมหาราชแล้ว ราชวงศ์โมรียะก็สิ้นสุด แต่พุทธวัฒนธรรมก็ยังเจริญรุ่งเรืองอยู่ในตักสิลา แบกเตรียและคันธาระ(อัฟกาฯ)

           ช่วงพุทธศตวรรษที่3-4นี้เอง ที่ช่างชาวเมืองแบกเตรีย(กรีก+อารยัน)แห่งแคว้นคันธาระมีความเลื่อมใสในพุทธวัฒนธรรม

           กระติมากรชาวกรีกในนครตักสิลาเกิดแรงบันดาลใจสร้างพระพุทธรูปองค์แรกขึ้น โดยอาศัยหลักมหาบุรุษ(ปุริสลักษณะ)ในคัมภีร์ของพราหมณ์ รวมเข้ากับลักษณะของเทพแห่งความเมตตาของกรีก คือเทพเจ้าซูสหรือเซอุส(Zeus) เทพอพอลโลเป็นต้น ขึ้นประดับสถูป เจดีย์ทางพระพุทธศาสนา

           ปลายพุทธศตวรรษที่4 ชนชาติกรีกที่แคว้นแบกเตรียจึงถูกชนชาติศกะ(ศะกะ) หรือซินเถียนที่เร่ร่อนมาจากจีนทำลายล้าง

           พุทธศตวรรษที่6 ชนชาติคูชาน(Kushan)หรือกุษาณะ จึงเคลื่อนเข้ายึดครองแคว้นคันธาระ แบกเตรียจากชาวศกะ

           พระเจ้ากนิษกะแห่งราชวงศ์กุษาณะได้สร้างเมืองกปิศะหรือเบกราม(Begram) เมืองเปชาวาร์ในแคว้นคันธาระ เมืองมถุราที่ริมฝั่งแม่น้ำยมุนา

           ศิลปะคันธาระ(Gandhara) แบบกรีก-กุษาณะในอัฟกานิสถาน แหล่งกำเนิดพุทธปฏิมาหรือพระพุทธรูปเพื่อการเคารพบูชา ได้ส่งอิทธิพลต่อศิลปะแบบคุปตะ แบบอมราวดี แบบปาละ ยาวนานกว่า200ปี

           ถือเป็นยุคทองของพระพุทธศาสนาที่เจริญร่งเรืองถึงขีดสุด

          ทว่ามีหลากหลายชนชาติพันธุ์ที่เกิดใหม่ ได้เคลื่อนกำลังต่างกรรมต่างวาระเข้าทำลายพุทธวัฒนธรรมที่สงบสุขจนยับเยิน

           ชนชาติฮั่น ผิวขาว ดุร้ายป่าเถื่อนจากทางเหนือ เข้าทำลายแถบลุ่มม.โอซุส คันธาระ ข้ามช่องเขาไคเบอร์เข้าทำลายอินเดียทางเหนือของราชวงศ์คุปตะ

           ชนชาติเติร์กหรือตาตาร์จากดินแดนเอเชียกลาง นำศาสนาอิสลามจากอาหรับเข้าไปในอัฟกานิสถาน เข้าทำลายพุทธศาสนาและศาสนาฮินดูในอินเดียเหนือก่อน แล้วจึงแพร่เข้าไปในลุ่มม.สินธุ แม่น้ำคงคา

           ชนชาติซัสซาเนีย จากดินแดนเปอร์เซีย

           และชนชาติมองโกล โดยเจงกิสข่าน ได้เข้าเผาทำลายจักรวรรดิ์อิสลามของเติร์กเมื่อ800ปีก่อน

           หลวงจีนฟาเหี้ยน จาริกเข้าไปอินเดียในพุทธศตวรรษที่11 ตรงกับราชวงศ์คุปตะ บันทึกความว่า ผู้คนยิ้มแย้ม ดินแดนสงบสุข มีโรงทานสำหรับคนยากจน

           หลวงจีนอี้จิง จาริกเมื่อพุทธศตวรรษ12 เหตุการณ์จึงกลับตรงข้าม แผ่นดินมีแต่ความวุ่นวาย มีโจรขโมยชุกชุม ฯลฯ

 

           ..........

           ภาษาอราเมอิค(Aramaic)และจักรวรรดิ์อคาอีเมนิด (Achaemenid Empire)3,000-2,000ปีหรือราว270ปีก่อนค.ศ.

           กษัตริย์ดาริอุสมหาราช ทรงเข้าครอบครองดินแดนอัฟกานิสถานยาวนานกว่า200ปี จนกระทั่งถึงรัชสมัยของกษัตริย์อเล็กซานเดอร์มหาราชจึงกรีฑาทัพเข้าทำลาย จักรวรรดิ์อคาเมนิด

           ปีค.ศ.1958 และ1963 มีผู้พบศิลาจารึกและเสาศิลาสมัยพระเจ้าอโศก ที่เมืองกันดาฮาร์ของอัฟกานิสถาน เป็นภาษากรีกและภาษาอราเมอิค

           ช่วงพุทธศตวรรษที่3 ประเทศกลุ่มเอเชียตะวันตกใช้ภาษาอราเมอิคทั้งนั้น จนกระทั่งเปลี่ยนเป็นกาษากรีกและฟาร์ซี

           เชื่อกันว่า สมัยพระเยซูและช่วงศาสนาคริสเตียนยุคแรก ก็ใช้ภาษาอราเมอิค

           พระเจ้ากนิษกะ รัชกาลที่3แห่งราชวงศ์กุษาณะ ได้รับยกย่องจากนักประวัติศาสตร์ให้ทรงมีสถานภาพเทียบเท่ากับพระเจ้าอโศก มหาราช เพราะทรงอุปถัมภ์พระพุทธศาสนาให้มีความเจริญรุ่งเรืองจนถึงขีดสุด

           ทรงแผ่ขยายทั้งพระราชอำนาจและดินแดนจากทางตะวันตกเฉียงเหนือของจีน เข้ายึดครองลุ่มแม่น้ำดานู้บ แคว้นคันธาระ นครตักสิลาและแคว้นปัญจาบ อินเดียภาคตะวันตกเยงเหนือแล้วตั้งราชวงศ์กุษาณะ

           แคว้นเบงกอล ครอบคลุมเอเชียกลางทั้งหมด ทรงสร้างเมืองหลวงให้แก่อัฟกานิสถานหนึ่งแห่ง ชื่อกปิศะหรือเบกราม บนฝั่งแม่น้ำคอร์แบน

          สร้างเมืองมถุราบนฝั่งแม่น้ำยมุนา

           ทรงอุปถัมภ์สกุลช่างพุทธศิลป์ 2 สกุลคือมถุรา(มีศูนย์กลางที่เมืองมถุรา) และสกุลช่างคันธาระ ทางลุ่มแม่น้ำคาบูลทางใต้ ตอนบนของลุ่มแม่น้ำสินธุ(บริเวณเมืองเปชาวาร์ ปัจจุบันอยู่ในปากีสถาน)ซึ่งยังมีอิทธิพลของกรีก+โรมันอยู่อย่างเต็มที่

           พระเจ้ากุจุลากัดฟิส ปฐมกษัตริย์แห่งราชวงศ์กุษาณะ มีสัมพันธภาพกับอาณาจักรโรมัน รัชกาลจักรพรรดิ์ออกุสตุส

           สกุลช่างคันธาระที่ผลิตผลงานทั้งจิตรกรรม ประติมากรรม สถาปัตยกรรมนั้น ได้ทำให้พระพุทธรูปเหมือนงานประดิษฐกรรมผสมที้งกรีกและโรมัน แต่คติการสร้าง เป็นความเชื่อแบบอินเดีย ตามตำรามหาบุรุษ32ประการ ซึ่งเป็นความเชื่อแบบพุทธมหายาน แต่ก็มีอิทธิพลต่อฝ่ายพุทธหินยานในเวลาต่อมา

          พระพุทธรูปรุ่นแรกของสกุลช่างคันธาระ-แบกเตรีย จะมีพระเกศายาว ขมวดมุ่นเป็นเมาลีไว้บนพระเศียรอย่างเกศาของกษัตริย์ มีอุณาโลม(ขนระหว่างคิ้ว) มีอุษณีษะศีรษะ(กระโหลกศีรษะโป่งตอนบน) พระกรรณยาว(หูยาว) พระพักตร์คล้ายเทพอพอลโลของกรีก พระเกศาหยิกสลวยไม่ขมวดเป็นก้นหอย (แบบกรีก)

           ส่วนจีวรที่เป็นริ้วผ้าอ่อนช้อยตามธรรมชาตินั้นเป็นไปตามประติมากรรมโรมัน สมัยจักรพรรดิ์ออกุสตุส

           กษัตริย์กนิษกะ ทรงส่งสมณทูตไปเผยแผ่พุทธศาสนา(มหายาน)ยังเอเชียกลาง จีน ญี่ปุ่น เกาหลี แต่ทรงศรัทธาในนิกายเถรวาท ที่ใช้พระไตรปิฎกภาษาสันสกฤต(นิกายสรวาสติวาทิน) จึงโปรดให้ชำระพระไตรปิฎกครั้งที่4ขึ้นที่แคว้นแคชเมียร์

           ช่วงแรก สกุลช่างคันธาระ จะปั้นพระพุทธรูปปางนั่งสมาธิเพชรอย่างเดียว จีวรเป็นริ้วเหมือนอย่างกรีก เช่นเดียวกับพระเจ้าของกรีก สร้างรัศมีอย่างประภามณฑล(เป็นแผ่นวงกลมด้านหลังพระเศียร) กิริยาท่าทางเป็นไปตามแบบพุทธมหายาน เช่น ตอนตรัสรู้ก็ทำรูปนั่งซ้อนพระหัตถ์แบบสมาธิ

           ตอนชนะมารก็เป็นแบบพระหัตถ์ขวา ห้อยลงมาที่พระเพลา

           ครั้งที่มีปฐมเทศนา จะเป็นรูปจีบนิ้ว พระหัตถ์เป็นวงกลม(หมายความถึงพระธรรมจักร)

           ปางยมกปาฏิหาริย์ก็เป็นรูปประทับนั่งในดอกบัว

           ถึงคราวปรินิพพานก็เป็นรูปประทับนอน เป็นต้น

           ศูนย์กลางพุทธศาสนานิกายมหายานในอัฟกานิสถานสมัยพระเจ้ากปิศะ อยู่ที่เมืองหลวงกปิศะ หรือเบกราม และเมืองฮัดดา(ใกล้กับเมืองจาลาลาบัด) บามิยัน(แถบเทือกเขาฮินดูกูฏ)

           ส่วนในดินแดนปากีสถาน ประติมากรรมพุทธวัฒนธรรมเป็นฝีมือของช่างสกุลคันธาระ-แบกเตรีย ช่วงพุทธศตวรรษที่6-9 เป็นแบบพระพุทธรูปประทับนั่ง อยู่ที่เมืองตักห์ติบาไฮ

 

           ............   

 

 

 

 

Comment

Comment:

Tweet

w3NbFV Major thankies for the post.Much thanks again. Will read on...

#6 By ilsNFLYYzgpRUIyx (46.161.41.184) on 2013-10-25 10:28

Pretty nice post. I just stumbled upon your blog and wanted to say that Ive really enjoyed browsing your blog posts. After all Ill be subscribing to your rss feed and I hope you write again soon!

#5 By ugg rue vieille du temple (219.136.102.20) on 2013-10-22 01:02

I would like this!!!

#4 By maillot real madrid ronaldo (202.105.60.107) on 2013-08-25 05:04

index.php?app=forums

#3 By maillot ghana football (14.150.72.155) on 2013-08-16 12:06

The following firefall gold may be for people.

#2 By firefall gold (103.7.57.18|216.244.86.130, 172.245.165.98) on 2013-07-04 01:03

I am really thankful to the owner of this site who has shared this wonderful post at at this place.

#1 By maillot de foot pas cher (103.7.57.18|219.136.101.147) on 2013-07-02 05:18